بررسی کندر

کندر در بعضی منابع به نام های قیبوطیسرون و لیانو و سیفروس نیز آمده است

ماهیت آن:

علک (هر صمغی که بتوان جوید) و صمغ درختی است خاردار به قدر دو ذرع(دو متر) و برگ و تخم آن شبیه به برگ و تخم مورد و مایل به تلخی و محل رشد آن کوهستانها و در برج سرطان صمغ آن را اخذ می کنند

آنچه مستدیر الشکل(مدور) مایل به سرخی است کندر نر و آنچه سفید سست است کندر ماده

 تازه آن را که در انبانها (مشک) حرکت داده و بخش های دایره شکل و پوست های رقیق را جدا میکنند

به پوست های رقیق که از ساییده شدن به یکدیگر جدا شده قشار کندر و آنچه که آرد باشد دقاق کندر نامند

 قوت آن تا بیست سال باقی می ماند (تاریخ مصرفش 20 سال است)

و بهترین آن کندر نر تازه نرم و خالص است که ظاهر آن سفید و زود شکسته نشود و چون شکسته شود داخل آن چسبنده و زرد و طلایی باشد

علامت خالص بودن کندر آن است که زود با آتش مشتعل گردد بعضی ها کندر را با صمغ عربی و صمغ صنوبر قاطی میکنند. صمغ عربی مشتعل نمی گردد و صمغ صنوبر دود می کند

و نیز رایحه اصلی آن شبیه به رایحه مصطکی است

و بهترین قشار  آن غلیظ چسبنده تازه و نرم و صاف آن است

نحوه استفاده:

هرگاه که بخواهند در معجون ها استفاده کنند باید که در عرق رازیانه و یا عرق دارچین بخیسانند و بعد داخل نمایند

و در مرهم ها در سرکه بخیسانند زیرا تازه آن ساییده نمی گردد

و گفته اند در بعضی شهرهای هند نیز رشد میکند و رنگ آن اندکی یاقوتی و به رنگ بادنجان است.

طبیعت یا مزاج کندر:

گرم و خشک در اول دوم

قشار آن در دوم گرم و در سوم خشک

جهت آشنایی با درجه مزاج کلیک کن

افعال و خواص آن:

خشک کننده

قابض

منضج (پخته کننده)

کمی جالیه(پاک کننده) بدون سوزش

حبس کننده خون و مصرف زیاد آن سوزاننده خون.

نحوه استفاده در درمان

اعضاء سر و سینه:

  • پاک کننده روح حیوانی و دماغی
  • محلل ریاح
  • حبس کننده سیلان خون ظاهر اعضاء و حجاب های مغزی
  • قطع کننده نفث الدم (خونی که از دهان خارج میشود)
  • مقوی دل و قوت حافظه
  • جالب (رباینده، گیرا) و خشک کننده رطوبات دماغی خصوصا با مصطکی
  • صاف کننده صدا و رافع خفقان
  • با صمغ عربی رافع بدبویی بینی و سختی نفس کشیدن و سرفه مزمن رطوبی و ربو (آسم و…)
  • با عسل جهت نسیان (فراموشی)
  • با مویزج و آویشن جهت ثقل زبان (سنگینی زبان) به صورت خوراکی یا جویدنی
  • ضماد آن با نطرون و عسل جهت زخم های رطبه سر و گرفتگی آن و تقویت دندان و لثه
  • ضماد با زفت جهت شکستگی ایجاد شده در گوش
  • اگر یک مثقال (3.456 گرم) کندر را در آب بخیسانند و هر روز صبح ناشتا از بیاشامند:
    • جهت رفع زیادتی بلغم و بلادت و نسیان (کند ذهنی و فراموشی) مجرب است
  • اکتحال (سرمه کشیدن) آن جهت جلای چشم و زخم چشم و پر کننده آن و تحلیل خون منجمد در آن و مده زیر قرنیه و ظفره و سرطان و دمعه و سلاق و بیاض (آب مرواید) و جرب و حکه و تاریکی آن خصوصا با عسل مفید است
  • پاشیدن پودر خشک آن جهت زخم های خبیثه ردیه
  • بالجمله از برترین داروهای درمان بیماری های چشم است مخصوصاً ظفره سرخ مزمن
  • ضماد آن با قیمولیا و روغن گل جهت ورم های گرم پستان
  • و همچنین به ترکیبات داروهای قصبه ریه اضافه میشود

دستگاه گوارش:

  • آشامیدن آن با شکر جهت ضعف معده و تحلیل ریاح غلیظ و خشک کردن رطوبات و گرم کردن و بهتر کردن هضم و حبس قی و فساد و ذرب (ضعف معده)
  • جهت ذوسنطاریا و خونریزی مقعده و بواسیر و رحم مفید است
  • آشامیدن نیم درم (1.2 گرم) آن با هم وزن آن زنیان جهت زحیر بلغمی نافع است
  •  برداشتن فتیله سرشته آن با شیر در مقعده مانع انتشار زخم آن میشود

الحمیات (تب ها):

جهت درمان تب های بلغمی کاربرد دارد

ورم ها و جوش ها:

  • ضماد آن با طین (گِل) قیمولیا و روغن گل جهت ورم گرم پستان زنان خصوصا در هنگام نفاس
  • همچنین در ترکیب ضماد های محلل ورم های احشا نیز اضافه میشود
  • با سرکه و زفت جهت دردی که به یونانی مرمیقیا نامند و آن احساس به راه رفتن مورچه است بر بدن و از مقدمات خدر است و جهت قلع قوبا و ثوالیل (زگیل)
  • با عسل جهت داخس و با زفت جهت شکاف عضله ها

زخم ها و جراحات:

  • جهت چسبیدن و به هم شدن (اندمال) زخم های عمیق مخصوصا جراحات تازه و قطع کننده خونریزی آن
  • جلوگیری کننده از انتشار زخم های خبیثه
  • با پیه مرغابی جهت قوبا و زخم هایی که با آتش سوخته و زخم های دست و پا و شقاق عارض از سرما مفید است

دردهای مفاصل:

  • با روغن زیتون و عسل جهت دردهای مفصلی و دردهای سرد استخوان که مزمن شده باشد
  • با روغن کنجد جهت تحلیل صلابات (سفتی ها)

نیروی جنسی:

آشامیدن آن با زرده تخم مرغ نیم برشت جهت تقویت باه (نیروی جنسی) و تولید منی خصوصا با جوز بوا و بسباسه.

زیبایی:

با روغن مورد مانع ریختن موی است.

مقدار مصرف

نیم درم (1.2 گرم)

مضرات و منع مصرف

مصرف زیاد آن سوزاننده خون و بلغم و ایجاد سردرد در گرم مزاجان میکند

مصرف زیاد آن باعث ایجاد جنون و جذام و بهق سیاه میشود

مصلح آن

برنج فارسی

شکر

بدل یا جایگزین آن:

مصطکی

 قشار کندر (پوست هایی که در مشک از کند بدست میاد)

قشار کندر

افعال و خواص قشار:

  • در کمال قوت قبض و خشک کننده و لطیف تر از کندر و جهت نفث الدم (خون آمدن از دهان) و نزف الدم (خون ریزی) مورد استفاده قرار میگیرد
  • منع کننده سیلان مواد به اعضاء و تقویت معده و رفع کننده زخم های امعا
  • احتقان(حقنه کردن) با آن نیز جهت زخم امعا مفید است
  • ضماد آن بر شکم حبس کننده اسهال و کشنده کرم معده است
  • با زفت جهت شکاف عضله ها
  • در داروهای چشم و سرمه ها و مراهم و معجون ها و…. استفاده میشود
  • پاشیدن پودر خشک آن جهت رویاندن گوشت بر جراحات(زخم ها) و خشک کردن آن ها و اصلاح زخم ها و جروح قدیمی
  • فرزجه آن جهت خشک کردن رطوبات سایله مزمن (ریزش رطوبات) از رحم
  • بریان کرده آن (تفت داده شده) جهت رفع حکه(خارش و اگزما) رحم نافع است

زخم ها و جراحت ها:

پاک کننده زخم ها و خشک کننده و مندمل کننده آنها (درمان کننده و بهبود بخش)

پاک کننده و ازبین برنده جای زخم ها

مقدار مصرف قشار:

دو ثلث درم (1.61 گرم)

مصرف زیاد آن مضر است و همان مضرات کندر را دارد

دقاق کندر

دقاق کندر نیز خشک تر و لطیف تر از کندر

بهترین آن خالص نرم سوده(آسیاب شده) آن است

افعال و خواص دقاق:

باز کننده (مفتح)

پاک کننده، تمیز کننده(جالی)

در افعال ضعیف تر از قشار کندر مگر در چسبانیدن و تغریه

دود کندر

طبیعت دود کندر:

گرم و خشک.

افعال و خواص دود:

لطیف کننده و مسکن دردهای چشم گرم

قطع کننده ریزش رطوبات از چشم

پاک کننده زخم های چشم و رویاننده گوشت در آن و سرطان چشم را نیز نافع است


منبع:

عقیلی علوی شیرازی، سید محمد حسین بن محمد هادی، مخزن الأدویه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.