بررسی کتیرا

کتیرا صمغ گیاه گون است که در منابع با نام های کثیرا، گون، طراغافیثا، طراقافیبا

ماهیت کتیرا:

صمغ درختی است بسیار خاردار و خارهای آن بسیار تیز و برگشته که آن را قتاد نامند

سفید و سیاه می باشد،

بهترین آن سفید صافی املس باریک خالص مایل به حلاوت(شهد) آن است و سیاه آن زبون.

طبیعت یا مزاج کتیرا:

در گرمی و سردی معتدل و در اول تر

مرطوب تر از صمغ عربی

بعضی گفتند در اول سرد و خشک است و خشکی آن کمتر از سردی و بعضی گرم و تر و بعضی مرکب القوى گفته اند

گیاه گون کتیرا

افعال و خواص آن:

  • مغری(چسبنده) و با کمی خشکی کنندگی
  • شکننده حدت (تیزی و تندی) ادویه گرم
  • غلیظ کننده خون و مواد رقیق
  • نرم کننده سفتی ها
  • مسکن سوزش و حدت (تیزی) اخلاط و ادویه گرم مشروبه از امعا (داروهای گرم خوراکی برای امعا) ومقوی فعل آنها به خاطر نرم کردن، لینت دادن حالت لغزندگی که دارد و با اندکی قوت مسهله.

اعضاء سر و سینه:

  • اکتحال(سرمه) آن با لعاب ها و ادویه مناسب جهت رمد و زخم و جوش چشم
  • در سرمه ها و ذرورات(داروهای پاشیدنی ها) مسکن حدت (تیزی) آن
  • بهتر از صمغ عربی و به جای آن استفاده میشود
  • آشامیدن آن با شیر الاغ و یا شیر بز تازه دوشیده قطع کننده نفث الدم(خارج شدن خون از دهان) و خون ریزی داخلی سینه و سایر اعضای باطنی است
  •  جهت سرفه و خشونت سینه و حلق و زخم ریه و گرفتگی صدا
  • اگر با عسل بسرشند و حبوب و یا اقراص ساخته در دهان نگاه دارند و آب آن را قورت دهند جهت امراض سینه نافع است.

دستگاه گوارش:

  •  آشامیدن آن با ادویه مناسب:
    • مقوی امعاء و مسکن سوزش و زخم آن
    • مسکن درد کلیه و مثانه
    • جهت زخم مثانه و مجاری بول و حرقت(سوختن) آن مفید است
  • مصلح ادویه سمی
  • مسهل مره صفرا و بلغم لزج است
  • آشامیدن دو درم (4.8 گرم) آن که در میپختج خیسانیده و با قدری شاخ گوزن و یک دانگ (0.4 گرم) شب یمانی داخل نموده باشند جهت درمان سریع درد کلیه و سوختن مثانه نافع است
  • مداومت آشامیدن آن با هر یک از مغز بادام پوست کنده و نشاسته و شکر به وزن آن به غایت چاق کننده بدن است خصوصا که بعد از آن شیری که در آن نارگیل پخته شده باشد را بنوشند و از اسرار مجربه شمرده اند.

زیبایی:

  • مالیدن آن جهت کلف (کک و مک) و نمش و نرم کردن پوست و رفع خشونت آن و شقاق لب
  • با سرکه جهت بهق و برص و با لعابها جهت شکستگی مو

زخم ها و جراحات:

ضماد آن با گوگرد جهت جرب و آکله و با ادویه مناسب جهت اکثر زخمهای گرم و سرد.

مصلح کتیرا

انیسون

مقدار مصرف کتیرا

از یک درم تا پنج درم

2.4 گرم تا 12 گرم

جایگزین آن

در تغریه (طلا کردن، روکش کردن) و غیر آن صمغ عربی

در نرم کردن و غلیظ کردن تخم کدو


منبع:

عقیلی علوی شیرازی، سید محمد حسین بن محمد هادی، مخزن الأدویه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.