سویق و خواص آن

سویق در منابع با نام های پست و ملخان و قاووت و ستو نیز آمده است

ماهیت آن

اسم عربی آرد تمام ماکولات(خوراکی ها) است

اما در در طب منظور آرد بو داده آنها است ولی باید به حد اعتدال بو داده شود نه آنقدر که خام باشد و نه آنقدر که بسوزد

بعد از تفت دادن باید یک مرتبه با آب گرم و یک مرتبه با آب سرد بشویند سپس خشک کرده و آرد نمایید و مصرف کنند

سویق جو و برنج و گندم جهت تسکین التهاب تشنگی و تب های گرم و بیماری های اطفال مفید است

طبیعت یا مزاج

مزاج آن بستگی به چیزی دارد که از آن ساخته شده اما خشکی بر آن قالبتر است

معمولا از جو و برنج و نخود و کنار(نبق) و سنجد و سیب و حب الرمان و امثال این ها میسازند

سرد کنندگی شسته شده آن بیشتر از نشسته است

افعال و خواص

به حسب آنچه از آن درست میکنند مختلف است

سویق جو

سرد کننده و خشک کننده رطوبات معده و تقویت آن

تسکین حرارت و قی صفراوی و غثیان و اسهال صفراوی که با آب انارین(ترش و شیرین) خمیر کرده یا سفوف ساخته باشند

جهت سردرد صفراوی و سردردی که از صعود بخارات سوخته شده از معده باشد و تب های گرم نافع است

اگر از آن حسوی(غذای رقیق) یا عصیده(نوعی غذا است) سازند و با کمی شیرینی غذای اطفال کنند چاق کننده است

مضرات

برای سرد مزاجان و پیران ضرر دارد

نفاخ است

مصلح آن

قند و آب سرد

در سرد مزاجان کمی رازیانه و زیره و یا جوارشات گرم

سویق گندم

گرم مایل به اعتدال است

زود هضم و زود انحدار و کثیر الغذاتر و کم نفخ تر از جو است

مسکن حرارت است و باید با قند و یا شکر مصرف شود (بیاشامند)

سویق برنج

بین هردو است و افراد با مزاج معتدل (متوسط) بهتر است با شیرینی بخورند

سویق نخود

نزدیک به گندم است

تقویت کننده نیروی جنسی (باه)

نفاخ است و نباید با شیرینی خورده شود

سویق کنار یا نبق

نزدیک به جو است

مسکن حرارت و التهاب معده و کبد

حبس کننده اسهال

اما با نفخ بسیار زیاد 

سویق سیب

قی و غثیان (اضطراب، دلهره) صفراوی و تشنگی را ساکن می‌کند

معده را تقویت می‌کند

شکم را میبندد

سویق کدو تنبل

سرفه و درد سینه را که از گرمی باشد نافع است

طبع را نرم میکند

سرد و تر است

در کل سویق هرچیزی از حبوبات تا میوه نزدیک به خواص اصل خودش است

خواص سویق

نکته:

گفته اند تا ضرورت بسیار ایجاد نشود نباید از سویق استفاده کرد

بهترین و موافق ترین آن ها برای معده در زمان ضرورت جو و گندم است

اما جو به علت اینکه سردتر است برای تسکین التهاب و ایجاد خشکی بهتر است

سویق گندم برای سرد کردن و ترطیب به علت اینکه در معده مکث می‌کند ولی جو زود از معده می‌گذرد

مصلح سده(ایجاد گرفتگی) آن ها مصرف با شکر و شیرینی ها و خوردن جوارشات مسهله است.

روش شستن سویق

علت شستن آن جلوگیری از ترش کردن در معده و از بین بردن نفخ آن است

نحوه شستن

آب جوش را روی سویق میریزند و بعد از ته نشین شدن آب آن را خارج می‌کنند ، اگر دوبار با آب جوش بشورند بهتر است

سپس آب سرد روی آن می‌ریزند و بعد از ته نشین شدن خارج می‌کنند و تناول می‌کنند

اگر مصرف شیرینی و گلاب و بیدمشک و امثال این مشکل نداشته باشد بعد از شستن با آب سرد شربت درست کرده و به آن اضافه کرده و تناول می‌کنند که این حالت بهترین روش مصرف و مصلح آن است

بعضی نیز گفته اند که شستن سویق به این صورت است که

ابتدا گندم و جو و یا هر حبی را که می‌خواهند بریان یا تفت ‌دهند و بعد از بریان کردن آن را با آب بشویند سپس خشک و آسیاب کرده و استفاده نمایند.

روش تهیه سویق

در روایات

پیامبر اکرم صلوات الله علیه فرمود:

بهترین سحری سویق و خرما است.

امام رضا علیه السلام فرمود:

چه خوب غذایی است که اگر گرسنه باشی سیر می‌نماید و اگر سیر باشی غذایت را گوارش میکند.

امام صادق علیه اسلام فرمودند:

گوشت را میرویاند و استخوان را محکم میکند

در روایتی دیگر نیز آمده

نزد امام صادق علیه السلام بودم، مردی از اصحاب ما نزد امام آمد و عرض کرد: فرزندان ما وقتی متولد می‌شوند نقص و ضعف دارند، امام فرمودند: چرا سویق استفاده نمی‌کنید زیرا استخوان را تقویت میکند و گوشت میرویاند

همچنین در روایتی دیگر نقل شده:

هرکه چهل بامداد سویق بنوشد بازوهایش نیرومند گردد

و نیز آمده است

صفرا و بلغم را دور میسازد و هفتاد نوع بلا را دفع میکند.


منابع

عقیلى علوى شیرازى، سید محمد حسین بن محمد هادى، مخزن الأدویه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.