آشنایی با زنیان

زنیان در منابع با نام های نانخواه، ننه حوا، کمون ملوکی و اجواین نیز آمده است

ماهیت آن

بذری است شبیه به انیسون ولی از آن ریزتر و رنگ آن سرخ مایل به زرد(اشقر)

تندبو و تند طعم است با اندکی تلخی

قوت آن تا چهارسال باقی میماند

برخی گفتند که تخم آویشن کوهی است اما اشتباه است

بهترین آن زرد مایل به سرخ تازه و تند طعم و بوی است

طبع زنیان

طبع یا مزاج زنیان

در اول درجه سوم گرم و خشک است

عملکرد و خواص

با قوت خشک کنندگی و تریاقی (پادزهری) ملین

و محلل ریاح

اثر درمانی در اعضای سر

آشامیدن آن برای فالج و رعشه و استرخاء مفید است

قطره آب جوشانده زنیان در چشم جهت جلای کمنه و آنچه از چرک و غیر آن منجمد شده باشد نافع است

قطره آن در گوش جهت سنگینی شنوایی کاربرد دارد

اثر درمانی در اعضای سینه و دستگاه گوارش

  • در درمان درد سینه و دفع رطوبات و پاک کردن چرک و لزوجات آن مفید است
  • در بازکردن گرفتگی ها (سده) و نرم کردن شکم(تلیین) و تحلیل ریاح و سخت شدن کبد( صلابت) و طحال و رفع شکم پیچه ریحی(مغص) نافع است
  • در درمان سکسکه و قی و غثیان(اضطراب و دلهره) و آروغ بدبو و هضم و نشدن و فاسد شدن غذا در معده(تخمه) کاربرد دارد
  • جهت ریاح و قرقر شکم و هضم غذا و درمان فاسد شدن اشتها و رطوبت و سردی معده و کبد و احشاء نافع است
  • جهت سختی ادرار(عسر البول) و سنگ ها مفید است
  • مبهی (باه آور) گرم کننده احشا و کبد و کلیه و مثانه است
  • مسکن شکم پیچه و درد روده (مغص) و مقوی و گرم کننده معده و کبد سرد مزاجان است
  • مدر بول(ادرار) و حیض و شیر و عرق است
  • ناشتا خوردن آن برای استسقا مفید است
  • به نان اضافه کرده و با عسل و شربت ها جهت حبس شدن ادرار سرد مزاجان و خارج کردن کرم معده و حب القرع(نوعی کرم روده) مفید است
  • با سکنجبین جهت گرم مزاجان و تمام بیماری های رحم و کسی که غذا به ذائقه اش لذیذ نیاید مفید است
  • کوبیده آن با مغز گردو سوخته، رفع کننده تزحر و ناشتا خوردن آن رفع کننده سنگ کلیه و مثانه است و از مجربات است (آزموده شده)

تزحر: حرکت شدید روده ها برای تخلیه مدفوع

اگر زنیان را در آب لیمو بخیسانند به قدری که آب لیمو یک انگشت از آن بالاتر بیاید و خشک کنند و هفت مرتبه این کار را تکرار کنند به افزایش شهوت جنسی افرادی که میل جنسی آنها ازبین رفته کمک میکند

بخور آن با صمغ صنوبر و فرزجه و حقنه آن جهت پاکسازی رحم از رطوبات بدبو و خشک کردن آن مفید است

ضماد آن با نمک و ترمس و زعفران جهت ورم بیضه ها مفید است

زیبایی:

اگر 10 گرم زنیان را با 300گرم شیر بجوشانند تا به نصف برسد سپس با 26 گرم قند سفید بیاشامند و بعد از آن گوشت بخورند باعث چاقی مفرط میگردد

خوردن و مالیدن آن بر بدن بالخاصیه باعث زردی پوست و با عسل و ادویه برص و بهق و لکه های پوستی، مقوی فعل آن ها است

اثر زنیان در تب ها

آشامیدن آن جهت تب های کهنه سرد مزمن مخصوصا تب ربع مفید است

ریختن آب جوشانده آن (نطول) دفع کننده لرز (نافض) تب ها است

 در سموم

آشامیدن آن پادزهر سموم و گزیدن حیوانات سمی است و مضرت افیون را جهت ترک آن دفع میکند

نطول آب گرم آن جهت رفع اذیت نیش عقرب سریع الاثر است

سایر موارد

ضماد آن با سفیده تخم مرغ جهت ناف برآمده مجرب است

با عسل جهت درد تمام اعضاء و تحلیل ورم ها مخصوصا با گل قیمولیا ( طین) از مجربات است و برای خون منجمد شده زیر پوست بی مانند است

با روغن ها برای جوش های سرسفید (لبنی) مناسب است

مضرات و مصلح

زنیان در گرم مزاجان ایجاد سردرد میکند

مصرف زیاد آن باعث ضعیف شدن دید و زردی بدن میشود

مصلح آن گشنیز است

کم کننده شیر و منی است به علت اینکه خشک کننده هردو است

مصلح آن

ترمس

زنان باردار نیز با احتیاط مصرف نمایند

جایگزین آن

در غیر چاق کردن سیاهدانه است

عرق زنیان

عرق زنیان

عرق زنیان را به روش رایج میگیرند

طبیعت آن گرم و خشک است

عملکرد و خواص عرق زنیان

جهت فالج و رعشه و بیماری های عصبی (عصب ها) و سختی تنفس و تحلیل ریاح و تقویت اشتها و رفع رطوبت معده و استسقاء مفید است

اگر با دارچین و گل گاوزبان عرقگیری کنند در تفریح (شادی و سرخوشی) جایگزین خمر دانسته اند


منبع

عقیلی علوی شیرازی، سید محمد حسین بن محمد هادی، مخزن الأدویه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.