آشنایی با جوزبویا

جوزبویا در منابع با نام های جوز بوا، جای پهل نیز آمده است

ماهیت آن

ثمر درختی است که در جزیره ای رشد میکند از جزایر زیرباد به اسم جاوه.

بندر این جزیره نامش بتاوی است که تحت تصرف ولندیس است که قومی از نصاری است که خودشان بر جهاز به اطراف می‌برند و می‌فروشند

همچنین شنیده شده در دکهن سونده بنور، جایی هست که آنجا بسیار رشد میکند و جنگل و درختان صندل نیز هست

درخت جوزبویا شبیه به درخت گردو است ولی از آن کوچکتر و برگ آن در کل شبیه به برگ گردو است کوچکتر و باریکتر از آن

میوه آن کوچکتر از ثمر گردو با پوست سبز خام

سه تا پوست دارد یکی خارج و آن در خامی سبز و نرم و بی ریشه گوشتی و ضخیم  نزدیک به قطر انگشت

زیر آن پوستی دیگر است صلب و اندکی صدفی که در زیر آن جوزبویا میباشد که کمی از فندق بزرگتر و اندکی طولانی تر است

بهترین آن تازه کرم نخورده و سنگین طعم و رایحه و آن سرخ رنگ است

قوت آن تا سه سال باقی میماند

پوست جوزبویا

طبیعت یا مزاج جوزبویا

در آخر دوم گرم و در سوم خشک با قوت قابضه و رطوبت فضلیه و به همین دلیل زود کرم می‌خورد

درخت جوزبویا

افعال و خواص جوزبویا

مفرح

ملطف

مسکر

حافظ حرارت غریزی

هضم کننده غذا

مقوی معده و فم آن و مری و کبد و باه سرد مزاجان

جهت صلابت کبد و طحال و ورم ها سرد آنها

یرقان

خوشبویی دهان و عرق و بول

تحلیل ریاح

رفع کلف(کک و مک) و نمش و غثیان و قی و رطوبت معده و زلق امعا

اسهال معدی سرد و مرطوب

از بین بردن رطوبات متعفنه معده

استسقای لحمی

و عسر البول(سختی ادرار) به صورت خوراکی مفید است

بریان کرده آن حبس کننده اسهال سرد رطوبی است

ضماد آن جهت دردسر سرد و فالج و لقوه و استرخاء و ورم های سرد کبد و درد سرد رطب و درد و ضعف اعضاء که از خوردن چوب چینی ایجاد شده نافع است

ضماد آن با عسل جهت از بین بردن کلف و نمش و آثار ضربه مفید است

جوزبویا با روغن ها جهت کری گوش و درد سرد آن به صورت قطره یا روغن مالی مفید است

اکتحال (سرمه) آن جهت تقویت بینایی و درمان سبل و جرب نافع است

خواص جوزبویا

مضرات

مضر گرم مزاجان و افرادی که سردرد دارند است

مصلح آن در این افراد  گشنیز

مضر کبد و شش

مصلح آن بنفشه و عسل

مقدار مصرف

تا ۷ گرم

مصرف زیاد آن باعث ایجاد سوء خلق و حمق(نوعی مالیخولیا) می‌شود

جایگزین آن

هم وزن آن بسباسه

در صلابات(سفتی ها) یک و نیم برابر آن سنبل الطیب

روغن و عطر جوز بویا در افعال گفته شده بسیار قوی تر است

مربای آن ضعیفتر و مخلل(سرکه پرورده) آن نیز ضعیف است

برای جلوگیری از کرم خوردن، آن را در آهک نگه می‌دارند


منبع:

عقیلی علوی شیرازی، سید محمد حسین بن محمد هادی، مخزن الأدویه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.