بررسی جعفری در طب طبیعی

در منابع طبی از سبزی جعفری با نام های حزاء و دیناررویه و تخم آن را به قولی زوفرا و کوخر و… می‌نامند.

فهرست مطالب

ماهیت جعفری

بری و بستانی میباشد و از مطلق آن مراد بستانی است

یعنی هم به صورت صحرایی یا دشتی و هم به صورت کشت شده وجود دارد و در کتب هرجا که اسم جعفری آمده منظور نوع بستانی یا همان کشت شده آن است

ساق آن باریک تر از قطر انگشت است (کاملا رسیده آن)  و از آن ساق های باریک منشعب شده

 قبه آن شبیه به زردک است (بخش هوایی گیاه)

تخم یا بذر آن عریض و مایل به طول (بیضی شکل) است و طعم تند و عطریت دارد

برگ آن شبیه به برگ گشنیز و از آن بسیار ریز تره و گویند شبیه به کرفس است و از آن اندکی بزرگ تر و پهن تر است

ریشه جعفری شبیه به زردک (هویج) و سفید رنگ است

طعم آن مرکب از طعم رازیانه و زردک است

ریشه جعفری
ریشه جعفری

طبیعت یا مزاج جعفری

در اول دوم گرم و خشک

نوع بری آن گرم و خشک در آخر سوم

معنی درجات قوای ادویه را اینجا توضیح دادم کلیک کن

افعال و خواص جعفری

  • مسخن (گرم کننده)
  • قابض
  • محلل
  • منضج خراجات و اورام صلبه (پختن ورم های بزرگ و سفت)
  • هاضم (هضم کننده)
  • بازکننده سدد (گرفتگی ها)
  • مدر بول و حیض (ادرار آور و…)
  • کاسر ریاح (شکننده بادها)
  • دافع جشای حامض (برطرف کننده آروق ترش)
  • رافع مضرت های اغذیه منفخه و معطشه (نفخ آور و عطش آور)
  • برانگیزاننده شهوت جماع در سرد مزاجان
  • درمان سم عقرب و سایر حیوانات دارای سم سرد
  • تقویت کننده معده سرد و گرم کننده آن (تسخین)
  • خوردن برگ پخته شده آن برای بواسیر ریحی و خونی و خارج کردن سنگ کلیه مجرب است (آزموده شده)
  • قطور آب آن برای جریان رطوبات و چرک گوش
    • قطور= استفاده به صورت قطره
  • طلای برگ آن برای قوبا و بهق و کلف (کک و مک)
    • طلا =مالیدن دارو بر روی عضو
  • نطول طبیخ آن جهت تفتیت حصاه نافع است
    • آب گرمی که در آن جعفری پخته شده است برای شکستن سنگ ها پر منفعت است
  • اگر اندکی آب برگ جعفری را با اندکی زاج سفید در آب خیسانده و با توتیای کرمانی و سرمه آسیاب شده (آرد شده) حل نموده و هر روز صبح به مدت چند روز در چشم بچکانند باعث تقویت آن است
  • بخور جعفری برای دفع اذیت ریاح ردیه مناسب است
تخم جعفری
تخم جعفری

جعفری در رنگرزی

اگر برگ گل آن را در آب بجوشانند تا رنگ آن در آب باز داده شود سپس صاف کرده و اندکی زاج به آن اضافه کرده

پارچه سفید و یا کاغذ را بدان رنگ کنند بسیار زرد و نیکو میگردد

اگر اندکی نیل به آن اضافه کنند رنگش سبز پسته ای میشود و روی پارچه پخته میشود و از آفتاب تغییر نمیکند

پرهیزات و منع مصرف جعفری

برای کسانی که سردرد دارند مضر است

در افراد گرم مزاج باعث ایجاد رمد و جرب و بثور و قطع منی میشود

مصرف زیاد آن در دوران بارداری باعث سقط جنین میشود

مصلح جعفری

سویق

آب سرد

کاسنی و سبزی های سرد

بادرنجبویه

ترشیها

جایگزین آن (بدل آن)

اگر جعفری پیدا نشود میتوان از سداب بجای آن استفاده کرد

مقدار مصرف  (قدر شربت)

خشک آن تا 3 درهم ( 7.25 گرم)

هروی در کتابش نوشته مقدار مصرفش 5 درم است

تخم آن تا یک مثقال (3.456 گرم)

در روایات

امام صادق علیه السلام: حزا به همراه آب سرد، براى معده سودمند است


منابع:

عقیلى علوى شیرازى، سید محمد حسین بن محمد هادى، مخزن الأدویه

هروى، موفق بن على، الأبنیه عن حقائق الأدویه (روضه الأنس و منفعه النفس)

دریایى، محمد، طب الصادق علیه السلام (دریایى)

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.