بررسی تمر هندی

تمر هندی در منابع با نام های صبارا، حماروحوش، حومر، انبلی نیز آمده است

ماهیت آن:

ثمر درختی است هندی در غلافی مانند باقالی الا آنکه از آن پهن تر و پوست آن بعد از رسیدن، اندکی سخت صدفی می گردد به خلاف باقلا

مغز آن پوست دیگری سوای آن ندارد

طول آن به اندازه یک وجب

دو نوع می باشد:

یکی سرخ تیره، اندک چاشنی دار و در هنگام خامی نیز سرخ رنگ می باشد و در گجرات و نواحی آن و اکبرآباد بسیار خوب می شود و در اماکن دیگر بدان خوبی نمی شود و این نوع وفور ندارد

نوع دوم سرخ کم رنگ مایل به تیرگی و در خامی سفید می باشد و این نوع بسیار است

تخم هر دو مایل به تدویر(گرد، دایره) و اندکی پهن و مغز آن سفید و پوست آن سرخ تیره

از ترمس بزرگتر و تخم نوع سرخ آن از سفید آن کوچک تر و درخت آن عظیم و برگ آن ریز دراز انبوه

بهترین نوع آن رسیده بی عفوصت(گسی) است که اندکی کهنه باشد، یعنی شش هفت ماه تا یک سال از برداشت میوه آن گذشته باشد، نه کهنه فاسد شده آن

دستور است که وقتی ثمر رسید، آن را پوست کنده قدری از لیفهای آن را برآورده، حبهای بزرگ ساخته، اندک چرب نموده، نگاه می دارند و الا آن را کرم می زند و رطوبت آن خشک و ترشی آن کم می گردد.

طبیعت یا مزاج تمر هندی:

ثمر هر دو نوع آن

در اول سرد و در دوم خشک و در سوم نیز گفته اند

خشکی سرخ آن بیشتر است.

خواص تمر هندی

افعال و خواص تمر هندی:

لطیف تر از آلو و رطوبت آن از آن کمتر

مقوی قلب و معده مسترخیه (سست شده)

قابض شکم خصوص سرخ آن

مسکن غثیان و قی صفراوی

ملین طبع و مسهل صفرا و اخلاط محترقه

در ترشی ها، مسهلی سوای آن نیست

مطفی هیجان خون

جهت خفقان گرم و تب های گرم و غشی

کرب و غشی و رفع عطش و تفریح و حکه و جرب و هیضه صفراوی

غرغره آن، جهت خناق

مضمضه آن، جهت قلاع دهان نافع است

گفته اند که تمر هندی را نباید در آب بسیار مالید؛ زیرا که موجب سده(گرفتگی عروق) و تنفر طبیعت و غثیان و قی می گردد بلکه باید که در آب بخیسانند، چون خوب خیسید و قوت آن تمام در آب باز داده شد، صاف نموده با اندکی نبات و یا شکر و یا آنچه خواهند از اشربه و غیرها بیاشامند

اهل هند آشامیدن خیسانده آن را، برای جذام نافع می دانند

مضرات تمر هندی:

مصرف زیاد آن باعث ایجاد سحج و سعال(سرفه) است

مضر سینه و سرفه و طحال و مولد سدد(گرفتگی عروق)

ناشتا خوردن آن مضر است

همچنین به دستور خام و تازه نورس آن؛ زیرا که مسدد و بسیار نفاخ و دیر هضم و دیر الانحدار است

مصلح تمر هندی

 کتیرا

خشخاش

بنفشه

عناب

لعاب بهدانه

و با اندک شیرینی خوردن

مقدار مصرف آن:

از هفت مثقال(24 گرم) تا سی مثقال (103.6 گرم)

جایگزین تمر هندی:

آلو سیاه و در غیر اسهال، زرشک

خواص هسته تمر هندی

هسته تمر هندی

دانه آن در سوم سرد و خشک و قابض

افعال و خواص هسته تمر هندی

خوردن مغز آن، جهت امساک منی (جلوگیری از خروج) مجرب است

ضماد هسته تمر هندی:

جهت خلع عضو و وثی

تقویت سستی عضلات مفید است

ضماد با پیه و امثال آن، جهت نضج و گشودن دمل

اگر نرم کوبیده و صاف کرده، در فرج بمالند، تنگ گرداند

جوشانده کوبیده آن و تخم ریحان کوبیده با شیر زنان و یا شیر بز، جهت نضج (پختن) دمل های گرم و انفجار آنها با تکرار عمل، مجرب است

برگ و گل تمر هندی

اگر برگ نازک آن را بسایند و در آب بمالند و صاف کنند و بیاشامند، جهت زحیر گرم و آزاری که در هند و بنگاله اهوه می نامند و در بینی مردم ایجاد می شود و جهت تب صفراوی و زخم مجاری ادراری و احلیل که به فارسی سوزنک و به هندی سوزاک نامند، نافع است

ضماد برگ آن، جهت تسکین حرارت و تندی ورم های گرم حاده و درد و تحلیل آنها مفید است

با اندکی دارفلفل، جهت رفع اذیت لعاب عنکبوت که بر عضو مالیده شده باشد و تحلیل ورم های گرم و سرد نیز مفید است

ضمادگل آن، جهت تسکین رمد گرم و درد و حرارت چشم

آشامیدن گل آن، جهت بواسیر خونی

پاشیدن پودر خشک پوست درخت آن، جهت التیام جروح و زخم ها مفید است

خاکستر پوست درخت آن جهت آوردن اشتهای طعام نافع است


منابع:

عقیلى علوى شیرازى، سید محمد حسین بن محمد هادى، مخزن الأدویه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.