تشخیص مزاج اصلی بدن از طریق بررسی اجناس دهگانه ( اجناس عشره )

یکی از راهای تشخیص مزاج بدن بررسی اجناس دهگانه است که در پست قبلی با اولین جنس، یعنی تشخیص از طریق لمس کردن یا به عربی مَلمَس آشنا شدی

در ادامه میریم سراغ آشنایی با بقیه اجناس؛

2_ جنس دوم
تشخیص مزاج از روی مقدار گوشت و چربی بدن ( سَحَنه )

دومین نشانه از 10 نشانه تشخیص مزاج کلی بدن، بررسی مقدار گوشت و چربی بدن یا سَحَنه است

زیادی گوشت، روغن و چربی در بدن ( چاقی ) نشانه رطوبت مزاج است.

بنابراین کمی چربی و گوشت و روغن یا لاغری نشانه خشکی مزاجه.

اگه چاقی در فرد ماهیچه ای یا عضلانی باشه مثل بدنسازا، نشانه گرمی و تری است

ملاک ما برای تشخیص سحنه، ماهیچه های بازو و ساق و باسنه.

اگر شخص چاق، شل و ول باشه یعنی ماهیچه ها با چربی و دنبه قاطی باشه نشانه مزاج سرد و تره.

هرچی چربی و پیه (دنبه) بیشتر باشه بدن سردتره چون همانطور که در پست مزاج اندام ها هم گفتم مزاج یا کیفیت چربی، سرده.

3_جنس سوم
بررسی مو ( شَعر )

نشانه هایی که باید در این جنس بررسی کنیم؛

الف)  پرپشتی و کم پشتی مو ( کثرت یا قلّت)

پرپشتی نشانه حرارت و کم پشتی نشانه سردی (برودت)

ب)  ضخامت و نازکی مو ( غلظت یا رقت)

ضخامت نشانه حرارت و نازکی نشانه سردی

ج)  فری یا لَختی مو ( جعودت یا سبوطت)

فری مو نشانه خشکی و لختی یا صافی مو نشانه رطوبت

د) سرعت یا کندی رشد

اگر مو به سرعت رشد میکنه به این معنیه که بدن مرطوب نیست و به سمت خشکی گرایش داره

عامل تولید مو ماده دودی شکله که این ماده در افراد گرم و خشک بیشتره اما در افراد تر مزاج به خاطر وجود رطوب، ماده دودی نیست بلکه ماده بخاری شکل میشه به خاطر همین سرعت رشد مو در افراد خشک مزاج بیشتر از تر مزاجه.

البته کندی رشد مو همیشه نشانه رطوبت نیست چون کم خونی و نرسیدن خون به ریشه مو هم باعث کاهش سرعت رشد مو میشه.

ه) تشخیص مزاج از طریق رنگ طبیعی مو

موی سیاه

سیاهی مو:

نشانه حرارت یا گرمی مزاجی

مزاج موی سرخ اصهب

موی سرخ مایل به زرد (اصهب)

نشانه برودت یا سردی مزاج

موی طلایی و سرخ رنگ (شقرت، حمرت)

اعتدال مزاج گاهی به سمت سردی

موی سفید

یا نشانه رطوبت و سردی مزاجه یا نشانه خشکی شدیده.

نکته

در بحث تشخیص مزاج با مو باید شرایط آب و هوایی و منطقه مسکونی فرد را هم چک کنید چون آب و هوا و موقعیت جغرافیایی روی مو تاثیر داره

همچنین شرایط سنی هم تو کیفیت مو تاثیر میذاره

و نکته آخر در مبحث مو

زیاد بودن مو در نوزادان و خردسالان نشانه اینه که در بزرگسالی مزاجش سودایی میشه همچنین پر مویی در پیرها هم نشانه مزاج سودائی است.

4_ جنس چهارم
شکل اندام ( هیأت بنیه اعضاء)

بزرگی قفسه سینه، بزرگی دست و پا و اندام ها، برجسته بودن رگ ها، بزرگی نبض و…. همه نشانه حرارت مزاج و برعکس این نشانه سردی مزاجه.

وقتی حرارت جنین بالا باشه، قوه مدبره برای خنک کاری بیشتر دستور ساخت ریه های بزرگ را میده در نتیجه باعث بزرگی قفسه سینه میشه.

ظهور رگ ها:

در افراد گرم مزاج، رگ ها همیشه نمایان و برجسته است به صورت دائمی مثل ورزشکارها

اما باید حواستون به این نکته باشه که رگ های برجسته ورزشکارها نشانه حرارت مزاج جبلی یا مادرزادی نیست

همچنین مطالعه نمایید
مزاج سودا در طب اسلامی

5_جنس پنجم:
تاثیر پذیری از کیفیات چهارگانه (گرمی، تری، سردی، خشکی)

اگر اندامی خیلی راحت و سریع گرم بشه نشانه گرمی مزاج و اگر خیلی راحت و سریع سرد بشه نشانه سرد مزاجی است، چون تغییر به هم جنس راحتتر از تغییر به مخالف است

حالا شاید برات این سوال پیش بیاد که گرمی و سردی چون مخالف همدیگه اند راحت تر به هم واکنش نشان میدن، پس چرا اینجا دوتا جنس موافق راحت تر به هم واکنش میدن؟!

درجواب باید بگم درست فکر میکنی، در این قضیه هم ما یک گرم داریم یک گرم تر،

بالاخره ما اینجا هم اختلاف کیفیت را داریم و یکی نسبت به اون یکی سردتره

در مزاج هم اگر گرم تر بیاد سراغ گرم، اگر مزاحمی وسط نباشه گرمی بیشتر میشه

اما چرا سردی در سرد مزاجان زودتر حس میشه؟

در سرد مزاجان گرمای غریزی کمتره به خاطر همین سردی دشمن سرسختی نداره و راحت  گرمای غریزی را تغییر میده اما در گرم مزاجان قضیه فرق میکنه اینجا گرمای غریزی بیشتره و برای حس سرما نیاز به سردی بیشتری داریم چون در مطلب ارکان هم گفتم قدرت حرارت از سرما بیشتره به خاطر همین گرم مزاجان تا بخواد حرارتشون کم بشه زمان میبره و دیرترتر به سرما واکنش نشان میدن

نفع و ضرر دیدن از کیفیات چهارگانه نشانه چیست؟

نفع و ضرر دیدن از یک کیفیت نشانه سو مزاجه

منفعت:

یعنی سود بردن مثلا خیار که میخورم حالم بهتر میشه یا دوغ که میخورم سردردم خوب میشه

هر موقع ما از کیفیتی نفع ببریم یعنی سوء مزاج مخالف اون کیفیت را داریم

یعنی اگر خیار باعث بهبود حالمون میشه یعنی سوء مزاج گرم داریم

تضرر

یعنی آسیب دیدن

مثلا فلفل میخورم کهیر میزنم این یعنی شخص سوء مزاج گرم داره و از کیفیت مشابه سوء مزاج حاکم بر بدنش آسیب میبینه

همچنین مطالعه نمایید
تشخیص مزاج از طریق لمس (مَلمَس) چگونه است؟

6_جنس ششم
کیفیت صادره از طبیعت ( نتیجه گیری از واکنش ها و افعال اعضا)

کلا سرعت و حرکت نشانه گرمی است

مثلا سرعت در رشد و نمو، بلندی صدا، سریع پلک زدن، خشم، سرعت و گفتار و…..

برعکس این، یعنی کندی نشانه سردیه.

مثل زیاد خوابیدن ( چون خواب برابر بی تحرکی یا سکون است) آرام راه رفتن، آرام حرف زدن، آرام کارکردن و…..

همچنین مطالعه نمایید
مزاج بلغم در طب اسلامی

7_ جنس هفتم
بررسی مواد زائد ( فضولات مندفعه)

هضم غذا در بدن انسان شامل 4 مرحله است. مرحله اول در معده، مرحله دوم در کبد، مرحله سوم در رگها و عروق، مرحله چهارم در اعضا و اندام ها انجام میشه.

تو هر کدوم از این مراحل هضم یسری فضولات باقی میمونه که باید دفع بشه و اگه دفع نشه بیماری ایجاد میکنه

این فضولات شامل

مدفوع ( براز )، ادرار ( بول )، عرق، ترشحات بینی، چرک گوش و….. میشه

نکته:

بدن در زمان تعیین مزاج جبلی یا مادرزادی با روش تشخیص از مواد دفعی باید در سلامت و تندرست باشه همچنین در خانم ها نیز در زمان عادت ماهانه ( پریود ) بررسی این جنس اعتبار نداره

در گرم مزاجان

فضولات دفعی رنگ و بوی بیشتری داره البته انتشار بو با بوی تعفن فرق داره، بوی تعفن را خود شخص هم میتونه تشخیص بده

رطوبت، حرارت را خفه میکنه و مانع از انتشار بو میشه به خاطر همین سیر شمال بوی زیادی نداره اما سیر کویر یا کوهستانی مثل همدان بوی خیلی زیادی داره.

ماندن رنگ عرق (زرد رنگ) روی لباس هم نشانه گرمی مزاج است

علائم در سردمزاجان برعکس گرم مزاجاس

افراد مورد بررسی در این جنس هم باید با هم منطقه ای خودشون مقایسه بشن یعنی ساکنین مناطق مرطوب را با افراد همان منطقه مقایسه میکنیم.

همچنین مطالعه نمایید
مزاج صفرا در طب اسلامی

8_ جنس هشتم
خواب و بیداری ( نوم و یقظه)

اعندال در خواب و بیداری نشانه اعتدال مزاج به ویژه مزاج خوب مغزه.

خواب معتدل بین 6 الی 8 ساعته

خواب زیاد نشانه سردی و خواب عمیق نشانه تری مزاج بدن وخواب کم نشانه گرمی و خواب سبک و بیخوابی نشانه خشکی مزاج است.

بعضی از منابع میگن مقدار خواب و بیداری به مزاج قلب مربوطه چون روح طبی هنگام خواب برای شارژ و تقویت به بطن چپ قلب فراخوانده میشه و اگر قلب گرم باشه این شارژ زودتر اتفاق میافته و باعث کم شدن خواب میشه اما ابن سینا مقدار خواب و بیداری را بیشتر نشانه مزاج مغز میدونه

برای همین ما در تعیین مزاج از طریق خواب باید مزاج مغز و قلب را بررسی کنیم

همچنین مطالعه نمایید
ارکان در طب طبیعی (سنتی) چیست؟

9_ جنس نهم
کنش ها و واکنش های قوای نفسانی( انفعالات نفسانی )

ما از طریق حالات قوای نفسانی هم میتونیم مزاج را بررسی کنیم.

مثلا خشمناکی زیاد، بیتابی و آشفتگی، زرنگی، زودفهمی، بیشرمی یا بی حیائی، خوش بینی، امیدواری، سنگدلی، چالاکی، خلق مردانه و…. نشانه گرمی مزاج و برعکس اینها نشانه سردی مزاج.

پایداری در خشم و آشتی، خیال پردازی، تودار بودن، و نظایر این نشانه خشکی مزاج

تاثیر پذیری زودگذر هم نشانه تری مزاجه یعنی زود عصبانی میشه و خیلی زود هم پشیمان میشه

خواب دیدن و رویا هم تحت تاثیر انفعالات نفسانی رخ میده

گرم مزاجان خواب میبینن که تو آتیش دارن میسوزن یا دارن آفتاب میگیرن، کلا خواب آتش و گرمی و…. میبینن.

سرد مزاجان خواب آب و یخ و غوطه وری در آب و خیس شدن و…… میبینند

هرکسی که خلط زیاد در بدنش داشته باشه، خواب هم جنس اون خلط را میبینه.

همچنین مطالعه نمایید
مزاج شناسی بر مبنای طب اسلامی

جنس دهم
رنگ پوست (لون)

برخی از حکما مثل عباس اهوازی این جنس را زیاد جدی نگرفتن و سَرسَری ازش رد شدن و فقط یه اشاره کوچک بهش کردن

اما ابن سینا بسیار مفصل تر این جنس را توضیح داده

رنگ سفید پوست

نشانه کم خونیه که به همراه سردی بروز میکند

کم خونی به همراه گرمی مزاج و خلط صفرا باعث زرد شدن پوست میشه

سرخی رنگ پوست

زیادی خون و گرمی مزاج

رنگ زرد و رنگ زرد مایل به سرخی پوست

نشانه گرمی مزاجه

زردی نشانه وجود صفراس و زرد مایل به سرخی نشانه خون صفراوی

البته بعضی مواقع ممکنه در زردی پوست صفرا در کار نباشه، این زردی به علت کم خونی است  که مخصوصا در افرادی که تازه از بیماری بلند شدن دیده میشه.

پژمردگی رنگ پوست و زردی به سیاهی زدن آن نشانه اینه که سردی شدید، خون را کم کرده و همان خون کم هم یخ زده و غلیظ شده، در نتیجه زردی اون به سیاهی میزنه.

رنگ اسمر ( سیاهی که به زردی میزنه)

دلیل گرمی مزاجه

رنگ بادمجانی

نشانه سردی و خشکی مزاجه، چون این رنگ به خاطر سودای خالص ایجاد میشه

رنگ گچی

نشانه مزاج سرد

رنگ سفید که کمی به سبز میزنه

نشانه بلغمی که با کمی سودا مخلوط شده

رنگ عاجی

نشانه سرد مزاجی ناشی از بلغمه

نکته

در تشخیص مزاج با رنگ پوست باید حواسمون به بیماری های بدن هم باشه چون بیماری کبد باعث زردی و بیماری طحال باعث سیاهی و بواسیر باعث زرد و سبز شدن پوست میشه.

همچنین بعضی مواقع بیماری باعث تغییر رنگ دو عضو میشه مثلا در یرقان زبان سفید و پوست صورت سیاه رنگ میشه

خب حالا یاد گرفتی چطور مزاج جبلی را از طریق اجناس دهگانه تشخیص بدی

میتونی با دنبال کردن کانال و پیج مخزن از آخرین پست ها مطلع بشی

موفق باشی

دیدگاهی ثبت نشده است

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

لطفاً پیش از ارسال نظر، خلاصه قوانین زیر را مطالعه کنید:  
  • فارسی بنویسید، از نوشتن با حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.
  • از ارسال لینک‌ و اطلاعات شخصی از قبیل تلفن و.... خودداری کنید.
  • از بکار بردن کلمات و اصطلاحاتی که محتوای نامناسب و توهین آمیز و قومیتی دارند خودداری کنید.
  • از ارسال مشاوره درمانی و دارویی برای سایر نظرات خودداری نمایید.
  • از ارسال تبلیغات خودداری نمایید.