بررسی ترخون

ترخون در منابع با نام های طرخون، طرخونی، اورسیطون، میورسینه نیز آمده است.

ماهیت آن:

گیاهی است معروف در ایران مخصوصا در فارس و در شیراز کثیرالوجود و مانند سبزی های دیگر از نعناع و پونه و جرجیر که تره تیزک نامند و مانند اینها با نان و پنیر و غیره می خورند

بری و بستانی است و گیاه آن هم از تخم و هم از قلمه زنی تکثیر میشود

بری=صحرایی، خودرو

بستانی= باغی، کشت شده

در طعم آن حدت(تیزی) و قبوضت و عفوصت(گسی) و اندک حلاوتی(شیرینی) است

جویدن آن ناشتا به تنهایی باعث ایجاد بی حسی در زبان میشود و لهذا بعضی مردم پیش از آشامیدن جوشانده های مسهل بشعه(بدمزه و…) میجوند تا طعم دارو را متوجه نشوند

ریشه بری آن عاقرقرحا است و اهل فلاحت(کشاورزان) گویند که اگر تخم اسفند را در سرکه کهنه بخیسانند تا مزاج گیرد بعد بکارند ترخون می گردد و نیز اگر در میان ترب گذاشته بکارند طرخون روید

بهترین آن بستانی تر و تازه آن است

طبیعت یا مزاج ترخون:

در سوم گرم و خشک مخصوصا بری آن

بستانی آن را در اول گرم و خشک نیز گفته اند

جهت آشنایی با درجه مزاج کلیک کنید

با قوت مخدره (بی حس کننده)

افعال و خواص ترخون:

محلل ریاح و اخلاط لزج

بازکننده گرفتگی ها (سدد)

مقوی معده و مشهی (اشتهاآور)

خشک کننده جذب کننده(ناشف) رطوبات

جویدن آن خوشبو کننده دهان و مغیر ذایقه و بی حس کننده دهان و زبان

 جهت قلاع نافع است اگر مدتی بعد از جویدن در دهان نگاه دارند

جهت اصلاح هوای وبایی و طاعون

اگر آب تازه آن را با شراب کادی حل کنند و بنوشند جهت منع آبله و حسبه و منع حدوث علل وباییه نافع است

آشامیدن آب بعد از جویدن آن لذیذبخش است.

مضرات و مصلح ترخون:

1_مضر گرم مزاجان

مصرف زیاد آن محرق خون و قاطع باه (نیروی جنسی)

مصلح آن سبزی های سرد

2_مخشن سینه (خشن کننده سینه)

مصلح آن عسل

3_دیرهضم

مصلح آن کرفس

مقوی فعل آن رازیانه است


منبع:

عقیلی علوی شیرازی، سید محمد حسین بن محمد هادی، مخزن الأدویه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.