بررسی بنفشه

بنفشه در منابع با نام های فرفیر، ابرو نیز آمده است

ماهیت آن:

گیاهی است بلندی آن یک وجب تا یک و نیم وجب با شاخه های باریک بسیار از یک بیخ رسته که همان ها ساقهای برگ آن است

برگ آن شبیه به برگ انار و حنا الا آنکه پایین برگ آن عریض تر و بزرگتر و هر دو گوشه آن اندک برآمده و فی الجمله صنوبری شکل

از میان گیاه آن شاخه های باریک رسته و بر سر هر شاخی یک گل کوچک خوشبوی بنفش رنگ و در کوهستان نیپال و نواحی آن نیز رشد میکند و لیکن گل آن اندک کوچکتر و زرد رنگ می باشد و مستعمل(مورد استفاده) بیشتر گل لاجوردی رنگ، خوشبوی آن است که کهنه و فاسده نشد باشد.

گیاه بنفشه

طبیعت یا مزاج بنفشه:

در اول سرد و در دوم تر

بعضی در اول سرد و تر و بعضی در اول گرم نیز دانسته اند.

افعال و خواص گل بنفشه:

مسهل صفرا به رفق، خصوص آنچه محتبس (حبس) باشد در معده و امعا

مسکن عطش و حدت خون

جهت تب های گرم و خفقان و غشی

با ماءالشعیر و آلو  جهت تحلیل ورم های لطیف و سفت و سردرد گرم و صرع اطفال و نزلات و زکام و سرفه و خشونت سینه و حلق و خناق و ذات الجنب و ذات الریه مفید است

جهت معده و کبد و طحال و بروز مقعده و سوزش مثانه و بول و احتباس آن و درد کلیه به صورت خوراکی و مالیدنی استفاده میشود

بوییدن تازه آن آرامبخش است

مداومت آشامیدن آن چند روز، هر روز دو درهم (4.8 گرم) تا چهار درهم(9.7 گرم) به طریق سفوف(پودر کرده، کوبیده) با آب سرد، جهت رفع اسهال صفراوی سوزان مجرب است

سه مثقال(10.3 گرم) ساییده آن با شیرخشت و شکر و امثال آن مسهل سریع العمل و سرشته آن با شیره گلقند، جهت تبهای مرکب بی عدیل است

گویند گل تازه آن فادزهر سموم و خواب آور است

ریختن جوشانده آن با بابونه بر سرجهت تسکین درد و برطرف کردن حرارت و جهت سرفه و خشکی مغز و اعضاء، نافع است

ضماد بسیار نرم ساییده آن بر سر و جبین، جهت سردرد و امراض گرم معده و کبد و سایر ورم ها گرم و شقاق و ورم مقعده مفید است

ضماد=بستن دارو بر عضو

با آلو و عناب و تمرهندی و شاهتره و هلیلج قوى الاسهال خصوصا که صاف کنند روی ترنجبین و شیرخشت و فلوس خیارشنبر مالیده و باز صاف نموده و روغن بادام بر آن چکانیده، بیاشامند

خورانیدن آب برگ آن مقدار یک درهم (2.4 گرم) با یک سوم آن شکر (0.8 گرم)، جهت خروج مقعده اطفال به غایت مؤثر است

ضماد آن، جهت ورم های گرم و التهاب معده و حرارت چشم و برآمدگی مقعده و جرب صفراوی و حکه بی عدیل است

ضماد=بستن دارو بر عضو

آشامیدن شربت و یا مربای آن یعنی گلقند گل آن، جهت ذات الجنب و ذات الریه و تسکین التهاب معده مفید است

مضرات و مصلح:

مصرف زیاد آن

باعث ضعف دل و کرب و سنگینی معده و غثیان(اضطراب و حالت تهوع) و التهاب تبهای حاره میشود

بعضی این مضرات را مخصوص به خشک آن دانسته اند

مصلح آن اندکی انیسون

بوییدن آن باعث زکام و مصلح آن خیری و مرزنجوش

جایگزین آن

نیلوفر

برگ خبازی

در سرفه گل گاوزبان و به وزن آن اصل السوس

مقدار مصرف:

از جرم آن تا پنج مثقال (17 گرم)

در جوشانده تا ده مثقال (35 گرم)

گل بنفشه

گفته اند بنفشه را چون با دواهای عاصری(داروهایی که مواد فاسد را از عضو و تجاویف خارج میکند) یعنی دوایی که فعل آن به عصر(فشار دادن، تحت فشار قراردادن) باشد، مانند هلیله ترکیب کنند باید مراعات آن نمایند که قوت یکی برهم زننده و باطل کننده قوت دیگری نشود

و نیز بنفشه را نباید بسیار جوش دهند، زیرا که جوش بسیار باطل کننده فعل آن است (به صورت دم کرده یا نهایتا یکی دو قل بزند)

استعمال آن با شکر مقوی فعل آن است در اسهال و با عسل ضعیف کننده آن

استعمال دم کرده آن سبک تر است بر معده و سریع الانحدارتر از جرم آن

روغن بنفشه

روغن بنفشه

روغن آن سرد و تر و خواب آور

افعال و خواص روغن بنفشه

جهت:

جرب (خارش، اگزما)

جراحت بدن

خشکی سینه و سرفه

ریختن موی

نرم کردن اعضاء و مفاصل

حفظ صحت ناخن

مکرر آشامیدن دو درهم(4.8 گرم) آن بعد از تعریق در حمام، جهت ضیق النفس(تنگی نفس)

ضماد آن با موم بر سینه اطفال، جهت سرفه به غایت نافع و مؤثر است

ریختن قطره آن در احلیل (مجرای ادرار مردان) جهت سوزش ادرار و حرارت مثانه نافع است

سعوط آن(به بینی کشیدن) جهت درد سر گرم و بیخوابی مفید است

روغن مالی ناف با آن، جهت سرفه مزمن مجرب است

اگر اسفنج و یا پنبه را با روغن بنفشه آلوده بر مقعد، ضماد نمایند در خوابانیدن عدیل ندارد (مانند ندارد)

بدل یا جایگزین روغن بنفشه

روغن نیلوفر

بررسی روایات روغن بنفشه

1- امام صادق علیه السلام :
بنفشه روغن خوبی است. برای آن که درد سر و چشمانتان از میان برود، با این روغن چرب کنید

در روایتی دیگر میفرمایند:
روغن زدن ابروها با روغن بنفشه درد سر را از میان میبرد.

2- قاطر شخصی  را بر زمین زد، فرق سرش زخمی شد و لذا به امام صادق ع خبر دادند. حضرت فرمود: چرا در بینی او روغن بنفشه نمیریزید و لذا در بینی او روغن ریختند و او بهبود یافت.

3- از امیرالمومنین علیه السلام نقل شده است که فرمود: داغی تب را با روغن بنفشه درهم بشکنید.

4-امام صادق علیه السلام درباره زکام فرمود: روغن بنفشه را در پنبه ای میگیری و آن را هنگام خوابیدن در مخرج خود فرو میکنی که این برای زکام انشاءاالله تعالی سودمند است.

5- در رساله ذهبیه آمده است: هرگاه بخواهی در بدن تو آبله و چیزی دیگرنمایان نشود، هنگام رفتن به حمام، بدنت را با روغن بنفشه چرب کن

طریق گرفتن روغن بنفشه به چند نوع است:

یکی آنکه با کنجد مقشر(پوست کنده) یا بادام مقشر در کیسه کرباسی کرده ، مکرر بمالند و خشک کنند و گل را تجدید کنند تا آنکه مغز بادام یا کنجد رنگین شود به رنگ آن پس هر وقت که خواهند کوبیده، روغن آن را بگیرند

نوع دیگر آنکه گل بنفشه تازه را در روغن کنجد در هر رطلی (311 گرم) سی مثقال(103 گرم) اندازند و در آفتاب گذارند و بعد از هر چند روز صاف نموده، بنفشه را تازه کنند، تا رنگ و بوی بنفشه را بردارد

شربت معمولی بنفشه با شکر نافع است از برای سرفه

همچنین مربای آن، جهت ذات الجنب و ریه و شوصه و وجع کلیه و ادرار بول مفید است.

منبع:

عقیلی علوی شیرازی، سید محمد حسین بن محمد هادی، مخزن الأدویه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.