بررسی تره در طب+مزاج و خواص

تره در منابع طبی با نام های مختلفی از جمله کراث و گندنا و قرط و … آمده

فهرست مطالب

معرفی تره

انواع مختلفی دارد اما به طور کلی به نبطی و بری و جبلی تقسیم بندی شده است

نبطی همان بستانی است (بستانی یعنی توسط انسان کشت میشود)

از انواع تره های نبطی میتوان به کراث البقل یا کراث المائده اشاره کرد که برگ های آن باریک و در تمام فصول در دسترس است.

 وقتی بزرگ میشود از وسط آن ساقی میروید که بر روی آن گلی سفید شبیه به گل پیاز رشد میکند و بذر آن نیز شبیه به بذر پیاز است و به صورت خام و پخته مصرف میشود (همین تره های معمولی که در سبزی فروشی ها وجود دارد)

هرجا که در منابع از تره نام برده شده منظور همین مدل است

نوع دیگر تره نبطی؛ کراث شامی است که در آخر زمستان و اول بهار رشد میکند. کراث شامی به صورت خام خورده نمیشود و پخته آن مورد مصرف است (امروزه به آن تره فرنگی میگویند)

پیازچه نیز از خانواده تره های نبطی است

کراث بری (تره صحرایی) هم بیشتر مصارف درمانی دارد

احتمالا گیاه سیرموک یکی از انواع تره های صحرایی است

یکی دیگر از خانواده تره‌ها، تره کوهی یا کراث الثوم است که به اشتباه در منابع فراسیون نوشته شده است در صورتی که فراسیون از خانواده تره ها نیست امروزه احتمالا کراث الثوم با نام والک یا سیر کوهی شناخته میشود.

کراث بری و کراث ثوم بیشتر برای مصارف درمانی استفاده میشود قدرت آن بین سیر و تره است به همین دلیل تندی و خشک کنندگی آن از تره بستانی بیشتره در نتیجه به معده و کلیه و مثانه و… آسیب بیشتری وارد میکند

طبیعت

درجه سوم گرم و درجه دوم خشک

وحشی آن گرمتر و خشک تر است و ضرر آن نیز بیشتر است

آموزش و معنی درجات ادویه را اینجا نوشتم کلیک کن

خواص و درمان تره

  1. چنانچه با گوشت پخته و میل شود از خون‏ریزى بواسیر جلوگیرى میکند
  2. تره سرخ شده با روغن زیتون ملین طبع است
  3. مصرف آن بعد از غذا مانع از ترش کردن و آروغ ترش است
  4. ریختن آب تره در بینی قطع کننده خون دماغ است
  5. طلای برگ آن با سرکه بر روی پیشانی حبس کننده خون دماغ است
    1. طلا=مالیدن داروی بر روی اندام
  6. خوردن آن پاک کننده (منقی) ریه است
  7. تقویت کننده هاضمه است (بعد از غذا خورده شود)
  8. برای تقویت نعوظ مفید است
  9. با عسل برای بیماری ها سرد و تر سینه (بیماری های بارد و رطب) و ورم های ریه و نضج آنها (پختن) مفید است
  10. اگر تره را با ماء الشعیر و یا کشکاب (سوپ جو) بپزند و با عسل بخورند برای تنگی نفسی که از رطوبت غلیظ باشد و همچنین آماس شش سودمند و برای بواسیر نیز مناسب است
  11. ادرار بول و طمث آرد (خون قاعدگی)
  12. آب آن به مقدار سه و نیم مثقال قطع کننده خون بواسیر و محرک باه (محرک میل جنسی) است
  13. مصرف خام آن یا به همراه روغن زیتون برای بواسیر مفید است
  14. خوردن و ضماد کردن برگ پخته شده آن مقوی باه (تقویت میل جنسی) و در درمان بواسیر سودمند است (نافع)
    1. ضماد کردن= قرار دادن دارو بر عضو و بستن آن
  15. با سرکه پرورده آن مفتح سده جگر (گرفتگی های کبدی) و طحال و رفع کننده قولنج است
  16. برای درمان بادی که در روده ها باشد سودمند است
  17. رفع کننده قولنج (درد روده بزرگ)
  18. اگر از بیخ تره به همراه قرطم(گلرنگ) در سپیدبا استفاده کنند قولنج را باز میکند و منی را زیاد کند
  19. اگر بر دود آن بنشیند حیض را باز میکند
  20. اگر با عسل بکوبند و دو مثقال از آن بخورند فضولات غلیظ را لطیف و بریده و از سینه و شش بیرون افکند
  21. کوبیده و طلا کرده آن به تنهایی یا با سرکه برای عرق نساء (سیاتیک) مفید است و بندهایی که در آن بلغم جمع شده را سود دارد (روماتیسم)
  22. قرار دادن آن بر جای نیش عقرب دردش را درمان میکند
  23. آب آن با سماق کوفته مخلوط کنند و در چشم کشند تم از چشم ببرد (غشائی که روی چشم را میپوشاند)
  24. اگر آب آن را با سرکه ترکیب کرده و مقداری روغن بان با آن مخلوط کنند درد گوش را که از سردی باشد درمان کند
  25. اگر با نمک بکوبند و بر جراحت قرار دهند سود دارد
  26. نوع شامی آن را اگر دوبار بپزند و بعد با سرکه و آب کامه و روغن زیتون و زیره بپزند، معده سرد را قوی گرداند و منی را بجنباند
  27. اگر آب آن را به زیر گیرند (به واژن بمالند) حیض می‌آورد و اگر زیر مقعدی که در آن ناسور است بسوزانند ناسور را خشک میکند
  28. مفتح سده جگر (گرفتگی های کبدی)
  29. حمول برگ کوبیده آن بتنهایی و یا با ادویه مناسب مجفف(خشک کننده) رطوبات رحم و مانع از لغزیدن و سقط جنین میشود
  30. نشتن در پخته شده آن با سرکه و آب و نمک جهت انضمام فم رحم و تحلیل صلابت آن(درمان تنگی دهانه رحم و کم کردن و از بین بردن سفتی آن)
  31. قطور آب آن با روغن گل و سرکه کهنه جهت درد گوش و دوی (وز وز گوش)
    1. قطور= قطره ای که در گوش ریزند
  32. سعوط آب آن با کندر و سرکه کهنه جهت قطع نزف الدم (خون ریزی از رگ های بینی)
    1. سعوط= ریختن دارو در بینی
  33. اگر تره را دوبار بپزند و بفشارند و جرم آن را در آب سرد بریزند و با غذا مصرف کنند باعث رفع نفخ و غلظت غذا و افزایش لذت غذا خوردن میشود
  34. ضماد آن با سماق برای درمان شری و ثالیل( زگیل و نوروفیبروماتوزو…)

مضرات

تمام تره ها از پیاز دیرهضم تر و نفاخ تر و مبخر هستن

  1. مصرف زیاد آن شب کوری و ضعف چشم می آورد
  2. برای دندان ضرر دارد
  3. سر درد میآورد (صداع)
  4. گوشت لثه ها را خراب میکند
  5. باعث دیدن خواب های شوریده میشود
  6. برای افرادی که ریش (زخم) کلیه و مثانه دارند ضرر دارد
  7. بوی عرق را ناخوش میکند
  8. برای معده بد است چون دیر هضم است
  9. محرق خون است
  10. برای افرادی که بیخوابی دارند ضرر دارد
  11. برای گرم مزاجان ضرر دارد

مصلح تره:

کاسنی و گشنیز تازه و در بعضی منابع کاهو نیز گفته شده

تره در روایات

1- پیامبر خدا صلى الله علیه و آله: تره‏ در میان سبزیها، همانند نان در میان خوراکیهاست.

2- المحاسن‏ به نقل از سلمه: در مدینه به دردى سخت، گرفتار آمدم. نزد امام کاظم علیه السلام رفتم. به من فرمود: «تو را زرد چهره میبینم؟».

گفتم: آرى.

فرمود: «تره بخور».

تره خوردم و بهبود یافتم.

3- الکافى‏ به نقل از موسى بن بکر: یکى از غلامان امام کاظم علیه السلام بیمار شد. امام علیه السلام از حال او پرسید.

گفتند: بیمارى طحال گرفته است

فرمود: «سه روز به او تره بخورانید».

آن را به او خوراندیم. پس خون، فرو نشست‏ و سپس بهبود یافت.

4- امام صادق علیه السلام‏ به نقل از پدرانش علیهم السلام: نزد پیامبر خدا از سبزیها یاد شد. فرمود: «تره، مهتر و سرآمد همه سبزیهاست و برترى آن بر دیگر سبزیها، همانند برترى نان بر دیگر چیزهاست. در آن، برکت است و آن، سبزى من و سبزى پیامبران پیش از من است. من آن را دوست دارم و میخورم. گویا بوته آن را مینگرم که برگ‏هایش از سرسبزى و زیبایى در بهشت میدرخشند».

5- المحاسن‏ به نقل از یحیى بن سلیمان: امام رضا علیه السلام را در خراسان در باغى دیدم، در حالى که تره میخورد. به ایشان گفتم: فدایت شوم! مردم بر این باورند که هر روز یک قطره از بهشت، بر کاسنى فرو میریزد.

فرمود: «اگر هر روز از بهشت بر کاسنى یک قطره فرو میریزد، تره، در آب بهشت، یکسره غوطه‏‌ور است».

گفتم: به آن کود میدهند.

فرمود: «چیزى از این کود، بدان نمیچسبد».

6- الکافى‏ به نقل از موسى بن بکر: یکى از کسانى که امام کاظم علیه السلام را دیده، برایم نقل کرد که ایشان تره را در کرت کشتزار میخورد. البته آن را با آب میشست و آن‏گاه میخورد.

7- الکافى‏ به نقل از فرات بن احنف: از امام صادق علیه السلام درباره تره پرسیدند. فرمود: «آن را بخور؛ چرا که در آن، چهار ویژگى است: بوى دهان را خوش میسازد؛ بادها را [از بدن‏] میراند؛ بواسیر را ریشه‏ کن میکند؛ و براى کسى که بدان مداومت میورزد، مایه ایمنى از جذام است»


منابع:

بهاء الدوله، بهاء الدین بن میر قوام الدین، خلاصه التجارب

جمالى یزدى، مطهر بن محمد، فرخ نامه

جرجانى، اسماعیل بن حسن، الأغراض الطبیه و المباحث العلائیه

جرجانى، اسماعیل بن حسن، ذخیره خوارزمشاهى

هروى، موفق بن على، الأبنیه عن حقائق الأدویه (روضه الأنس و منفعه النفس)

احمدیه، عبد الله، راز درمان

على خان، محمد صادق، مخازن التعلیم،

نخعى آشتیانى، محمد مومن بن محمد حسین، تذکره العلاج،

عقیلى علوى شیرازى، سید محمد حسین بن محمد هادى، مخزن الأدویه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.