بررسی بادنجان

بادنجان یا بادمجان در منابع با نام های مغدو، غدو، بیکن، بهانتا نیز آمده است

ماهیت آن:

معروف است بری و بستانی می باشد

بری= صحرایی، خودرو

بستانی= باغی، کشت شده

هرجا که در منابع بادمجان نوشته شده، منظور نوع بستانی آن است که به عنوان غذا و دوا استفاده میشود

بهترین آن تازه کم تخم، پوست بنفش براق مدور(گرد) و اندک طولانی است

و بادمجان سفید با این مشخصات نیز خوب است

نحوه پختن و مصرف

هرموقع که قصد پختن و خوردن آن را دارید

باید پوست آن را جدا کنید

اما اگر میخواهید با پوست آن را مصرف کنید:

1-آن را چهار قسمت کرده یا روی آن را با چاقو چندین خراش بزنید و داخل و بیرون آن را نمک بمالید و یا بادنجان را ورق ورق کردن و روی آن نمک بمالید و بر روی هم بچینید و بگذارید دو الی سه ساعت در آب سرد بماند تا آب سیاه و تیز طعم شود

سپس آن آب را خالی کنید و آب تازه روی آن بریزید، همینطور باید آب آن را عوض کنید تا دیگر آب را سیاه نکند و تیزی آن کمتر شود، سپس خوب شسته و با گوشت بره و یا بزغاله جوان و یا مرغ جوان فربه(چاق) و روغن گاو تازه بپزید و یا در روغن سرخ کنید و در آخر مقداری دم دهید تا خوب پخته شود

سپس با سرکه یا آبکامه یا آب انار شیرین و ترش(انارین) و یا دانه انار و کوله پر و کراویا و امثال اینها که مصلح و دفع کننده گرفتگی اند( سده) تناول نمایید

2- یا بدون گوشت با روغن گاو تازه، پخته یا ورق ورق کرده و همانطور که گفته شد نمک مالیده و آب سیاه و تیز آن را خارج کنید و در روغن سرخ کرده و یا در تنور و یا در فر بگذارید تا پحته شود، سپس خارج کرده و پوست آن را جدا کرده و ریشه ها دور کرده، خوب مالیده در گوشت و یا بی گوشت در آن نمک و پیاز و زنجبیل تر را ریزه کرده، و قدری ماست داخل کرده و در روغن سرخ نموده یا خام که به هندی بهرته نامند، تناول کنید.

3- و یا بعد از 4 قسمت کردن و یا ورق کردن، خراش هایی با چاقو روی آن بزنید و نمک در جوف آن پر کرده و یا بر آن بمالید و بگذارید مدتی بماند تا زردآب حاد آن، از آن جدا گردد سپس با آب خالص خوب شسته و بپزید و تناول نمایند و یا آنکه با آب و نمک یک دو جوشی داده، آب آن را بریزید سپس طبخ نموده بخورید بد نیست.

بادنجانی که مدتی بر درخت مانده باشد و یا سفت گشته بالیده نگردد، نباید خورد.

بادنجان سفید
بادنجان سفید

طبیعت یا مزاج بادنجان

گرم و خشک در دوم

منسوب به مشتری است

بعضی در سوم خشک گفته اند.

افعال و خواص بادنجان:

  1. مقوی معده
  2. باز کننده گرفتگی هایی که از غیر بادنجان ایجاد شده  باشد؛ چون خود بادمجان باعث گرفتگی عروق کبد و طحال میشود
  3. نرم کننده سفتی ها است ( ملین صلابات)
  4. با روغن ملین طبع
  5. با سرکه قابض و مدر بول
  6. بالخاصیه مسکن دردهای گرم و خوشبو کننده عرق است
  7. قطع کننده عرق الدم و دافع سنان که بدبویی زیر بغل و کنج ران باشد
  8. خشک کننده رطوبات غریب
  9. اگر بادنجان را سرخ کنند، به دستور مذکور بخورند، جهت تقویت معده و دفع قی شخصی که غذا میخورد ولی بعدش بالا می آورد(قی) مفید است
  10. اگر دست و پای کسی که زیاد عرق میکند را با آب سیاه خیسانده بادمجان که بالاتر گفته شد چند مرتبه بشویند این مشکل را زایل میکند
  11. وقتی آن را بسوزانند و خاکستر آن را با سرکه خمیر کنند و ثوالیل(زگیل) بمالند قلع میکند
  12. اگر کلاهک سبز آن را در سایه خشک نمایند و نرم ساییده بر بواسیر و سایر امراض مقعده بپاشند، بعد از آنکه آن مواضع را به روغن بادام تلخ یا بنفشه یا بابونه چرب نموده باشند مفید است
  13. اهل هند گویند چون بادنجان را در زیر آتش کنند تا نیم پخته گردد، سپس برآورده بفشارند و آب آن را بگیرند، مقدار ده پانزده مثقال و با پنج و شش مثقال شکر سیاه که به هندی کژ نامند، بیاشامند، جهت رفع درد ضربه و سقطه(افتادن) قایم مقام مومیایی است و مجرب است
  14.  اگر بادنجانهای کوچک را با اندکی آب و کمی نمک طبخ نمایند تا پخته شود، سپس فشرده آب آن را بگیرند و با هم وزن آن روغن زیتون، با آتش ملایم طبخ دهند، تا آب رفته روغن بماند و روز بر ثالیل(زگیل) بر آمده، بمالند و شب ثفل(ته نشین،باقیمانده) آن را بر آن ببندند، آن را زایل گرداند و اگر به جای روغن زیت، روغن تخم کتان نمایند، جهت ازاله شقاق و ورم ها و غده صعب و سرمازدگی مفید است
  15. اگر بادنجان زرد شده رسیده را با تخم بپزند تا مهرا (خوب پخته) شود و تخم آن را نرم ساییده با موم روغن بر شقاق میان انگشتان و پاشنه پا بمالند، سریع از بین میبرد
  16. و اگر جوف بادنجان زرد شده را خالی کنند و با روغن کدو پر کرده و یک روز در گرم خانه یا فر با دمای پایین قرار دهند، سپس روغن را برآورده در گوش بچکانند، جهت از بین بردن درد آن مجرب و چون کلاهک سبزش و گلش را اضافه نمایند، جهت بواسیر بی عدیل (بی مانند) است

مضرات

مورث درد پهلو و عانه و بواسیر و مولد سودا

مصرف پیوسته آ ن، مفسد رنگ چهره و محدث جوش و قوبا و بواسیر و درد چشم سوداوی و قولنج است

مصلح آن

پختن آن با گوشتها و روغن و اشیای که گفته شد

بدترین نوع بادنجان:

سفید دراز و یا بنفش پر تخم با حدت(تندی، تیزی) آن، ردی و مضر است

و بدتر از این، نوعی است که در هند و بنگاله باره مسیا نامند، یعنی دوازده ماه میوه می دهد و ثمر آن همیشه یافت می شود و آن باریک دراز است تا یک وجب و بیشتر و غیر طولانی نیز و پر تخم و تند می شود، مگر نوعی که نیز دوازده ماه یافت می شود، سفید و مدور و کم تخم می باشد، بد نیست، چندان ضرر ندارد

از خاصیت بادنجان است که چون آن را بر خلاف جهت دو سوراخ نمایند، یکی در عرض که از طرف دیگر بگذرد و دو سوراخ دیگر که نگذرد و در آب نمک اندک جوشی دهند و در آب آن بگذارند، متغیر و فاسد نمی گردد.


منبع:

عقیلی علوی شیرازی، سید محمد حسین بن محمد هادی، مخزن الأدویه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.