بررسی بادام شیرین

بادام در منابع با نام های لوز، انگداله نیز نام برده شده است

ماهیت آن:

ثمری است بری و بستانی و کوهی و هر کدام شیرین و تلخ دارد

بری=صحرایی، خودرو

بستانی=باغی، کشت شده

شیرین را لوز الحلو و به فارسی بادام شیرین نامند، درخت آن به اندازه درخت انار و درخت به

پوست آن مایل به سرخی و تیرگی و گل آن سفید و در میان آن ریزه های زرد رنگ و برگ آن پهن مستدیر(گرد) نرم

درخت بستانی آن بعد از غرس در سال سوم و چهارم ثمر می آورد و مدتی می ماند و ثمر آن سه پوست دارد و در ابتدا که هنوز از هم امتیاز نیافته (قابل تفکیک نشده اند) طعم آن عفص(گس)است سپس میل به ترشی می نماید

چغاله آن ترش و نازک و لذیذ مخصوصا با اندکی نمک و هرچه نازک تر و خام تر باشد ترش تر و لذیذتر می باشد

بعد از مرحله چغاله،میل به بستن مغز و پوست و خشبیت(متراکم شدن) می نماید

پوستهای آن وقتی متراکم و سفت شدن بی مزه و مغز آن چرب و شیرین میشود

در این هنگام مغز تازه آن نازک و لذیذ می باشد و چون به کمال رسید و خشک شد مغز آن نیز لذیذ و از آن روغن اخذ می نمایند و خام و بریان کرده مغز پوست کنده را می خورند و انواع حلواها و شیرینی ها از آن درست و همچنین در تراکیب داروها نیز اضافه میکنند

و نیز مغز پوست کنده آن را با گلهای خوشبو مانند گل بنفشه و گل سرخ که ورد احمر(گل محمدی) باشد و بیدمشک و امثال اینها هر گلی که خواهند پرورده کرده و در زمان نیاز از آن روغن میگیرند و روغن آن بوی همان گل را میدهد

و یا از آن نقل و حلوا ها می سازند و یا به همان صورت می خورند ماحصل هر نحو که بخورند همه خوشبو و لذیذ و مقوی می باشد

پوست بیرونی آن متراکم و اندکی نازک است که بعد از خشک شدن اکثر خود به خود و یا به سودن بادامها با هم جدا می گردد و پوست وسطی آن سفت و سفید رنگ و پوست سوم متصل به مغز آن اندک سرخ تیره و با عفوصت (گسی) و قبوضت

بادام کاغذی

بعضی از انواع بادام پوست آن رقیق نازک می باشد که با دست شکسته و جدا می گردد که آن را بادام کاغذی می نامند

مغز آن لطیف تر و لذیذتر و شیرین تر از نوع سفت آن و بری و جبلی این نوع پوستش سفت تر و دهنیت(چربی) مغز آن کمتر و در لطافت و شیرینی نیز ضعیف تر از بستانی است

بهترین نوع بادام نازک پوست، بزرگ مغز و چرب است

طبیعت یا مزاج بادام شیرین:

در اول گرم و تر و معتدل نیز گفته اند

چاقاله بادام

سرد و خشک

افعال و خواص آن:

باز کننده و حافظ قوتها

اعضاء سر و سینه:

  • حافظ جوهر دماغ خصوصا با نبات
  • پاک کننده و جلا دهنده اعضای باطنی
  • مقوی چشم ها
  • ملین طبع و حلق و موافق سینه
  • شیره آن با شکر جهت سرفه و خشونت سینه و حنجره و ربو(تنگی نفس، آسم) و ذات الجنب و حبس کردن نفث الدم (خون آمدن از دهان)
  • با نصف آن زفت جهت قطع سرفه از مجربات است
  • سنون(مسواک، مالیدن به دندان) پوست صلب سفید(چوبی) آن که سوخته باشند و به سرحد رمادیت(خاکستر) نرسیده باشد جهت تقویت لثه و دندان و جلای آن مفید است

دستگاه گوارش:

ملین اعضای باطنی و شکم به سبب قوت جلایی(پاکسازی) که دارد

جهت زخم امعا و مثانه و زحیر ایجاد شده از رطوبت معده

مولد منی و مسکن تیزی آن و حدت بول(تیزی ادرار)

چاق کننده بدن

با شکر کثیر الغذاء و ملین طبع و بازکننده عروق و روده ها

با انجیر نیز ملین و جهت قولنج نافع است

بادام آرد شده برای معده ثقیل(سنگین) است و دیر از آن خارج میشود {ارده کنجد سریع النزول تر از آن}

بادام مربا در تغذیه و چاق نمودن بدن بهتر و در اصلاح کلیه قوى الأثرتر است

بو داده آن مقوی معده و قابض و رافع ترهل(نرم شدن) و سستی آن و مقوی باه(نیروی جنسی)و زیاده کننده منی

لعق نمودن مقدار یک جوز معتدل از آن با عسل جهت درد کبد و سرفه و تحلیل ریاح خصوص ریاح کلیه نافع است

لعق= داروهای لیسیدنی

ثمر تازه نارس آن که چغاله نامند با پوست مقوی بن دندان و مسکن حرارت دهان به سبب سردی و خشکی پوست آن

سموم:

خوردن آن با انجیر جهت گزیدگی سگ دیوانه(هاری) به صورت خوراکی و ضمادی

شکوفه آن محرک باہ (نیرو و شهوت جنسی) مردان و قطع کننده باه زنان است

مضرات و مصلح:

ثقیل(سنگین) معده و دیر هضم در معده سرد و مرطوب

مضر احشاء،

مصلح آن مصطکی

مهیج صفرا

مصلح آن شکر

بادام کپک زده و فاسد موجب کرب(اندوهی که باعث گرفتگی نفس میشود) و سقوط اشتها و غثیان (اضطراب، دلهره) و غشی میشود

مصلح آن قی نمودن و خوردن رب های ترش بعد از آن

روغن بادام شیرین

روغن آن در گرمی و سردی معتدل و به غایت مرطب دماغ مخصوصا تازه آن

افعال و خواص آن:

اعضاء سر و سینه و دستگاه گوارش:

مرطب دماغ (تر کننده مغز)

موافق تشنج یبسی (خشک) و ورمی و سرسام و ذات الجنب

غرغره آن با آب گرم جهت خشونت حلق مؤثر است

رفع کننده شب بیداری و خواب آور است به صورت خوراکی و روغن مالی مکررا انجام شود

آشامیدن آن با کتیرا و شکر جهت سرفه خشک و صاف کردن صدا و قصبه ریه و تلیین امعا

رفع ضرر ادویه مسهله مطلق و حبوبات گرم خوراکی و با استفاده از چرب کردن آنها با روغن

با آب گرم و العبه(لعاب ها) و اشیای مناسب نیز جهت زحیر و مغص(درد و پیچش شکم) و تلیین امعا و رفع قولنج و عسر البول(سختی ادرار) و کمک به خارج کردن سنگ ها، خصوصا با حجر الیهود آسیاب شده و آب گرم.

مقدار مصرف روغن بادام

تا نه مثقال (31 گرم)

مفاصل:

روغن مالی مداوم مهره های کمر با آن

جهت نقرس و رفع خمیدگی پیران مفید است

مضرات و مصلح:

مضر احشای ضعیف

مصلح آن مصطکی

برگ تازه بادام مسهل و مسقط(کشنده) کرم معده و خشک آن قابض و رفع کننده اسهال است.


منبع:

عقیلی علوی شیرازی، سید محمد حسین بن محمد هادی، مخزن الأدویه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.