بررسی آلو

آلو در منابع با نام های اجاص، عین البقر، مسقینون، سنگ بادکوکافیلون، جاسا اکاما نیز نام برده شده است

ماهیت آن

انواع و رنگهای مختلفی دارد و بستانی و کوهی می باشد

بستانی=باغی،کشت شده

بستانی آن نیز انواع و رنگ های مختلف دارد،

صنفی سیاه و بسیار بزرگ است

صنفی زرد است و این صنف بزرگ و کوچک دارد و به یونانی این را ادرک و به فارسی، آلوچه نامند که نازک تر و سردتر و لطیف تر از اصناف دیگر است

سفید آن را در عراق شاهلوج گویند، یعنی شاه لو و آلوچه سلطانی

صنفی سرخ است و نوعی در این صنف سرخ بسیار ترش می باشد و سرد است، قایم مقام تمرهندی در کم کردن گرمی و رقیق کردن مواد است و آن را، کشیه نامند و چون خشک گردد سیاه و ازرق شود

صنف کوهی آن کوچک و بسیار ترش می باشد و شیرین نمیشود و با قوت قابض و درخت آن، کوچکتر از بستانی است

اگر در منابع اجاص یا آلو به تنهایی نام برده شد منظور آلو زرد بخارایی است که تازه آن زرد کهربایی شفاف میخوش نیکو طعم می باشد

بهترین نوع آلو نسبت به دیگر آلو ها همین است در خراسان رشد میکند و آنچه جاهای دیگر رشد میکند مانند آن نیست و بعد از آن آلوی سیاه فارسی است که به عربی مشهور به قلوب الدجج یعنی دل ماکیان است

نوعی از آن طبری است که آن را نیشوق گویند و در دمشق نوعی آلو رشد میکند که به رومی آن را فقومیلاس نامند و این نوع قابض بود.

آلو بخارا

طبیعت یا مزاج آلو

سیاه به کمال رسیده شیرین

سرد در اول و تر در دوم

زرد میخوش آن

سرد در وسط دوم و تر در آخر آن

آنچه گوشتی و پوست آن نازک و طعم آن اندکی مایل به تلخی باشد، با اندک قوت قابضه است و در کل سردی ترش آن، بیشتر از شیرین آن است

نارس ترش آن(گوجه سبز، آلوچه)

 سرد در وسط دوم و تر در آخر آن

و برگ آن سرد در اول و خشک و با قوت قابضه

افعال و خواص و منافع آن:

قلیل الغذاء (غذاییتش برای بدن کم است)

ملین و مزلق(لغزاننده)، مخصوصا تازه آن به سبب لزوجت و رطوبتی که دارد

اگر قبل از غذا بخورند، برای سردرد گرم و تب های صفراوی مفید است

فرونشاننده حدت (تیزی) صفرا و قی صفراوی و تشنگی و حرارت دل و تیزی و التهاب آن و خارش بدن

مسهل صفرای رقیق و دافع غثیان صفراوی است، مخصوصا میخوش و ترش آن

شیرین آن در تلیین و نرم کردن و روان کردن شکم بهتر است و چه بسا ترش آن اطلاق بطن میکند به خاطر قوت تقطیع و تلطیف؛ چون که اشیای ترش مقطعه ملطفه هرگاه در معده و امعا فضولی پیدا کنند، آن را لطیف و تقطیع نموده، دفع میکنند و الا موجب قبض و حبس آن میگردند

آلوی سیاه بخاطر قوت تلطیف و تقطیع و هم به سبب لزوجت و رطوبتی که دارد، تلیین شکم میکند و مسهل است

و آنچه کوچک و سفت و قابض باشد، خوردن آن بد است، به خاطر آنکه غیر لذیذ و ملین و مطلق نیست

در روان کردن شکم ماء العسل(آب عسل) کمک کننده است و در جلوی ضرر آن را در معده سرد میگیرد

بهتر آن است که فردی که طحالش بزرگ شده پیش از غذا آن را تناول کند، و تا هضم نشده، شروع به خوردن غذا نکند

اگر آلوی خشک را با آب بپزند و صاف کنند و سپس با ترنجبین و یا عسل و یا شکر بیاشامند، عملکردش در تلیین شکم بهتر میشود

آلوی سفید دیرهضم است و مسهل نیست مانند ترش و میخوش و خوردن آن به عنوان تفکه(تفریحی خوردن) است، نه به خاطر دوا و علاج.

 آلوی کوهی که رنگ بعضی از آن سرخ است و ترش و آن را می پزند و از آن لواشک درست میکنند جهت اصلاح اغذیه و مزورات بیماران به کار می آید

 آلو بری برای معده ضرر دارد و موجب حبس و بند آمدن شکم میشود.

ضماد آن بر سر، جهت سردرد گرم نافع است

غرغره و مضمضه به جوشانده برگ و ریشه آن، جهت منع نزلات دماغی و ورم لوزه ها و زبان کوچک و تقویت لثه و آشامیدن آن، جهت رفع کرم معده مجرب است

ضماد برگ آن با سرکه بر زیر ناف، جهت کشتن کرم امعا، مجرب است

مضرات و مصلح آن:

مضر دماغ است

مصلح آن

عناب

مضر معده است

مصلح آن

گلقند و در سردمزاجان مصطکی و کندر و ماء العسل (آب عسل)

مقدار مصرف:

تا نیم رطل (150گرم)

جایگزین آن:

تمرهندی

صمغ درخت آلو را که صمغ فارسی نامند، گرم تر از صمغ عربی و یبوستش(خشکی) کمتر از آن

برای سرفه نافع است و سنگ شکن و ملحم قروح(رویاننده گوشت زخم ها) است

 سرمه کشیدن با آن جهت تیزی و گرمی بینایی

ضماد آن با سرکه، جهت قوبا و جوشش بدن اطفال مفید است.


منبع:

عقیلی علوی شیرازی، سید محمد حسین بن محمد هادی، مخزن الأدویه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.